Vừa rồi bạn Nguyễn Sơn có gửi bài hát mà bạn ấy làm trên Sonar qua e-mail cho tôi nhờ góp ý về hòa âm và mix, nhưng... tôi không làm được vì 2 lý do:

1. Tôi "dị ứng" với những bài nhạc ca ngợi những điều không có thực.

2. Bài nhạc làm trên Sonar này có nhiều tracks audio được Sơn lưu theo dạng cwp trên máy PC của Sơn. File cwp này có dung lượng rất nhỏ, chỉ vài chục KB. Tưởng nhẹ ký nên Sơn gửi file cwp này cho tôi. Tôi thì cứ tưởng Sơn gửi file cwp MIDI nhưng khi mở file ra trên Sonar thì Sonar báo không tìm thấy được các files audio (wave).

Nhân tiện tôi xin được lưu ý các bạn về việc lưu file nhạc có track audio trong Sonar và Nuendo để gửi đến máy PC khác (không phải là máy của mình) thực hiện tiếp công việc mix hoặc bổ sung file audio thêm, v.v...

Những người thiết kế phần mềm làm nhạc có audio đã tính toán rất khoa học và tiết kiệm CPU:

- Các files audio của bài nhạc được lưu trong một folder audio riêng. Và để cho các files audio của các bài nhạc không lẫn lộn với nhau, khi làm một bài nhạc mới, các bạn nên mở một folder riêng cho bài nhạc này để lưu riêng tất cả những files audio và MIDI của bài nhạc này.

- Những tracks audio mà các bạn nhìn thấy dưới dạng sóng wave trong Sonar hoặc Nuendo chỉ là hình ảnh (images) của các files audio được lưu trong folder audio của bài nhạc. Khi bạn thực hiện cắt bỏ/copy/dán... các tracks audio này, các bạn chỉ làm trên audio ảo mà thôi. Nên việc xử lý cắt gọt audio trong các phần mềm này được gọi là undestructable (không phá hủy được, trừ phi... các bạn xóa bỏ - delete file audio khỏi máy PC)

I. Cách lưu bài nhạc có tracks audio trong Sonar:

Để có thể thể hiện lại đầy đủ bài nhạc Sonar có tracks audio trên máy PC khác, các bạn phải lưu theo dạng cwb (CakeWalk Bundle - bundle có nghĩa là một bó) để MIDI và audio được gom chung lại với nhau thành MỘT BÓ.

Hãy nhớ là: 1 phút audio mono ở chuẩn 44.100Hz 16 bit có dung lượng khoảng 5 MB và 1 phút audio stereo cũng ở chuẩn này sẽ có dung lượng gấp đôi, tức 10 MB/phút.

Như vậy, nếu bài nhạc MIDI của các bạn dài 5 phút và có 4 tracks audio mono thì dung lượng của file này khi được lưu theo dạng cwb sẽ là:

4 tracks audio X 5 phút X 5 MB = 100 MB (phần MIDI không đáng kể vì chỉ cộng thêm vào vài chục KB mà thôi)

II. Cách lưu bài nhạc có tracks audio trong Nuendo 3:

Khi mở một project mới trong Nuendo, các bạn được Nuendo yêu cầu tạo một folder cho project này. Trong folder này, Nuendo sẽ tạo ra đầu tiên một folder có tên là Audio sau đó nếu có file audio được dùng trong project thì Nuendo sẽ tạo thêm folder Images (là hình ảnh các files audio được sử dụng trong project). Sonar cũng tạo ra 2 folders này (kỹ thuật mà, nguyên tắc giống nhau thôi, không như nghệ thuật là... vô nguyên tắc laugh.gif )

Muốn chuyển file Nuendo đầy đủ của bài nhạc (gồm MIDI và audio) qua máy PC khác, các bạn chỉ cần copy cả folder của project vào USB hoặc chép vào data CD.

Ngoài ra, nếu các bạn có sử dụng nhạc cụ ảo và các FX plugins thì đừng nghĩ là khi mở file Sonar/Nuendo này trên máy PC khác là sẽ có đầy đủ như trên máy của ta! Nếu máy PC khác này không có các nhạc cụ ảo và FX plugins giống như của các bạn thì sẽ được chương trình làm nhạc báo lỗi: không tìm thấy các thứ "linh tinh" này laugh.gif .

Hơn nữa, nếu cổng ra vào audio trên máy PC khác không giống của các bạn thì chương trình làm nhạc cũng sẽ báo lỗi là không tìm thấy audio input và output. Cứ nạp bài vào Sonar/Nuendo và sau đó khai báo lại cổng in out của các tracks cho phù hợp trong bài nhạc Sonar/Nuendo, nếu không thì bài nhạc sẽ "câm và điếc" laugh.gif .

Còn một cách lưu bài nhạc audio multitrack - bài nhạc gồm toàn tracks audio (không có MIDI) để có thể mở trong các phần mềm làm nhạc khác nhau (miễn là các phần mềm này có tính năng mở được dạng file này): lưu dưới dạng OMF.

Đắc Tâm