Đính kèm là tài liệu tập hợp các bài viết của tôi trong Diễn Đàn Giai Điệu Xanh về kiến thức hòa âm. Vì file được soạn trên Winword nên không có những đoạn audio minh họa.

Điều đáng buồn là sách dạy hòa âm tiếng Việt rất ít và rất cổ điển, không có cập nhật về kỹ thuật hòa âm hiện đại. Tôi chỉ các bạn trang web để các bạn tải về:

www.avaxhome.ws

Trang web trên có nhiều điều thú vị lắm.

cách đây khoang 20 năm, tơi có lượm được 1 quyển sách Hòa âm, quay Roneo,không ghi tên tác giả - tôi nghĩ đây là cuốn hòa âm của nhà thờ thiên chúa giáo, tôi học mò theo sách hết phần hòa âm cho các hài thanh chính. Nhưng đến phần này trong sách có đề một câu như sau : " Các nhạc sĩ cổ diển phương tây thường dùng HY IV đi trước HT V. Như chúng tôi sẽ trình bay ở cuốn 2, cac hài thanh liên hệ với nhau chách tự nhiên nhất là liên hệ quãng IV. như vậy dối với 3 hài thanh chinh, thì hài thanh V móc nối với hài thanh I, rối HT I móc nối với HT IV tạo nên vòng móc nối V-I-IV xuôi xắn nhất. Khi chúng ta trở lại vòng móc nối này, chúng ta sẽ thấy HT IV đi trước HT V như :In-IV-V-I-IV. Tuy nhiên chung tôi sẽ trình bày những trường hợp có thể HT V đi trước HT IV nhất là khi chung ta dùng thang âm không phải là thang âm trưởng, thứ cổ điển " . đến đây thì tôi mới biết mình đang cầm trong tay cuốn I, còn cuốn 2 hoc về HT V đi trước HT IV và Đối âm thì không có . Tôi phảilàm sao bây giờ NS ? tiếc quá phải không ? Xin NS giúp cho được không ? Cám ơn NS trước ./,.

Đọc cho thật kỹ các bài tôi viết về kiến thức và kỹ thuật hòa âm trong Diễn Đàn và chịu khó thực tập viết hợp âm trên các ca khúc. Hãy quên đi các cách tiến hành hợp âm I-IV-V-V7-I, I-V-IV-I, v.v... vì ca khúc là giai điệu, mà giai điệu thì được phát triển tự do theo cảm xúc của người sáng tác, không theo một khuôn mẫu tiến hành hợp âm nào... ngoại trừ phần giải kết (kết đoạn).

Hãy đọc và hiểu vòng quảng 5 và những phương pháp mà tôi đã viết cho các bạn về cách đặt hợp âm. Ngoài ra các bạn cũng nên tham khảo hợp âm trong các ca khúc nước ngoài để hiểu người ta vận dụng ra sao phương pháp VÒNG QUẢNG 5.

Còn đối âm? Chỉ khi nào thuộc nằm lòng nốt của tất cả các hợp âm thì mới tính tới việc soạn đối âm. Và khi soạn đối âm thì các bạn cũng hãy quên đi luật hòa âm cổ điển và chỉ tuân theo luật của cảm xúc và sự hài hòa âm thanh. Cổ nhạc Việt Nam có tuân theo luật đối âm Tây Phương cổ điển không mà sao nghe vẫn hay và hòa hợp giữa người hát và các nhạc công?

(Đính kèm là văn bản gốc của 2 ca khúc để các bạn tham khảo. Có thấy các hợp âm đi theo vòng quảng 5 không?)

1. Saving All My Love For You

Click to view attachment


2. Hard To Say I'm Sorry

Click to view attachment

nếu nói như NS muôn hòa âm 1 bài nhạc cần có 3 điều kiện :
1/ Lỗ tai biết nghe 2/ thuộc vòng quãng 5 3/ và phải nghiên cứu nhac nươc ngoài
còn v/d hoc hòa âm cổ điển thì khỏi cần . Tôi thấy câu trã lời của NS nó làm sao ây.....Chẳng lẽ Nhạc viện họ củng dạy như vậy à ?
Nhưng tôi cũng cứ theo lời khuyên của NS - Cố tạo cho mình đôi tai biết nghe.
Chân thành cám ơn sự tận tụy của NS

Có bao nhiêu nhạc sĩ tốt nghiệp nhạc viện tại Việt Nam biết phối hòa âm? Các bạn nên biết là đã có nhiều thầy dạy nhạc ở nhạc viện phải nhờ các nhạc sĩ không tốt nghiệp nhạc viện phối hòa âm bài của các thầy này.

Và các bạn nên biết là cũng có nhiều người, lúc chưa vào nhạc viện thì sáng tác nhạc nghe hay nhưng khi sau tốt nghiệp đại học âm nhạc thì viết ca khúc nghe không lọt tai chút nào. Tuy nhiên cũng có nhiều nhạc sĩ đã nhận ra vấn đề này nên đã bỏ nhạc viện nửa chừng để còn giữ được cái riêng sáng tạo của mình.

Và các bạn nên biết là các thành viên trong ban nhạc The Beatles nổi tiếng mà các ca khúc của họ từ giai điệu cho đến hòa âm được thế giới đánh giá rất cao mãi cho đến ngày nay đều "mù nhạc" khi họ nổi tiếng vang dậy trong thập niên 1960-1970 và họ cũng đã phá vở nhiều nguyên tắc hòa âm cổ điển.

Vậy, ta rút ra được bài học gì?

1. Âm nhạc cũng như các môn nghệ thuật khác là sáng tạo cá nhân, là không rập khuôn, không theo lối mòn. Phải là mình và tự nghiên cứu tìm ra đường đi của mình.

2.Trong âm nhạc, nguyên tắc duy nhất là phải có đôi tai biết nghe nhạc để còn biết phân biệt đâu là nhạc hay và nhạc dở. Biết nghe nhạc còn hơn cả có kiến thức và lý thuyết âm nhạc nhưng rổng tuếch vì không nghe được nhạc.

Bây giơ thì đả hiểu, tự tin nữa. chân thành cám ơn
Đã coi hai bài nhạc NS gửi cho, đọc cả đêm mà chẳng thấy vong Q.5 đâu cả, NS có thể chỉ rõ cho đươc không, nhờ NS như vậy tôi áy náy lắm, NS thông cảm và nếu được NS có thể chỉ giúp luôn cho cấu trúc của các hợp âm mang chử như : DIM, SUS,+,- v.v... và khi nào thì dùng nó
còn trang WED tàum tôi vào google, nhập từ khóa translate, sau dó nhập địa chỉ trang WED tàu, là ta có trang wed bằng tiếng ANH phai không NS ?
cám ơn và chúc NS khỏe mạnh ./.

Buồn bạn quá! Bạn có thuộc nằm lòng VÒNG QUẢNG 5 chưa? Thuộc xuôi và ngược? Đính kèm là 2 bài Saving All My Love For You và Hard To Say I'm Sorry mà tôi có ghi chú vòng quảng 5 để bạn tham khảo.

Về cách thành lập hợp âm, bạn có thể tìm học trên internet. Tuy nhiên tôi có thể chỉ cho bạn biết cách thành lập hợp âm dim (diminished), sus2 (treo 2 - suspended 2), sus4 (treo 4 - suspended 4), + (tức là tăng - aug=augmented), - (tức là giảm - dim=diminished):

1. Hợp âm dim (còn được gọi là hợp âm -) = là hợp âm 3 nốt gồm một quảng 3 thứ và một quảng 5 giảm tính từ nốt gốc hợp âm, thí dụ: Cdim gồm 3 nốt: C Eb Gb; Adim gồm A C Eb. Hợp âm này thường được giải về hợp âm bậc 4 sau nó (Cdim giải về F, Bdim giải về E), hoặc giải về hợp âm cách nó 1/2 cung (Cdim giải về B, Fdim giải về F#m).

2. Hợp âm sus2 = là hợp âm 3 nốt gồm một quảng 2 trưởng và một quảng 5 đúng tính từ nốt gốc hợp âm. Đây là hợp âm ngũ cung (?), thí dụ: Csus2 gồm 3 nốt: C D G; Asus2 gồm: A B E. Hợp âm này thường được giải về hợp âm trưởng tương ứng, thí dụ: Csus2 giải về C.

3. Hợp âm sus4 = là hợp âm 3 nốt gồm một quảng 4 đúng và một quảng 5 đúng tính từ nốt gốc hợp âm. Đây cũng là hợp âm ngũ cung (?), thí dụ: Csus4 gồm: C F G; Asus4 gồm A D E. Hợp âm này cũng được giải về hợp âm trưởng tương ứng, thí dụ Csus4 giải về C.

4. Hợp âm + (còn được gọi là hợp âm aug) = là hợp âm 3 nốt gồm một quảng 3 trưởng và một quảng 5 tăng tính từ nốt gốc hợp âm, thí dụ: C+ gồm: C E G#; A+ gồm: A C E#. Hợp âm này thường được giải về hợp âm bậc 4 sau nó, thí dụ: C+ giải về F; A+ giải về D.

Muốn làm hòa âm giỏi thì phải thuộc nốt trong hợp âm và phải biết cách thành lập các hợp âm. Tìm học trên internet, nơi đây là kho tàng kiến thức - đừng vùi đầu vào các trang web không lành mạnh.

Các bạn vào trang web

http://www.ultimate-guitar.com/lessons/cho..._formation.html

để xem thêm về cách thành lập hợp âm. Chỉ có cái khó là tiếng Anh.


Click to view attachment


Click to view attachment

Tôi có biết một nhạc sĩ chuyên viết hòa âm, những băng cassette rất lâu rồi anh hòa âm cho những giọng hát kén chọn hồi đó như : Thu Hà, Hồng Nhung.. Tôi nghe và thấy rõ sự chăm chút từng ô nhịp, câu cú dạo đầu, gian tấu..tất cả đều chi tiết công phu, cộng với những ngón đàn tài hoa của nhạc công keyboard, của guitar solo, bass (đọc tên là thấy nể rồi). Sau đó, nghe ai đó nói, tôi biết hình như anh ấy là chủ nhiệm CLB sáng tác quận 3, bẵng đi một thời gian nghe đâu anh đi sang Mỹ tu nghiệp ngành hòa âm phối khí. Sau này một thời gian, tôi có nghe trên sóng Fm 99,99 Mh Tp HCM những chương trình phát nhạc hòa tấu VN, thấy những ca khúc của Trịnh công Sơn được phối khí nghe rất đã, có chỗ nghe như nhạc sĩ nước ngoài hòa âm.. Dám mạo muội hỏi hơi bất nhã, rằng có phải đó chính là nhạc sĩ Đắc Tâm, admin của topic này chăng? Một Admin mà theo tôi, là một thầy nghiêm nghị, tận tâm không dấu diếm ngóc ngách.. Chính ra tôi chỉ vào diễn đàn để học hỏi và tải về những thứ cần thiết, lặng lẽ như người vô hình, nhưng vì những chỉ dẫn mà anh post cho các bạn đang hỏi ở trên khiến tôi cũng đâm ra mang ơn luôn anh và bức xúc viết ra những dòng này

Chào Tristan. Thật xấu hổ cho tôi khi Tristan nghĩ tôi là một nhạc sĩ tài ba như vậy vì tôi không phải là nhạc sĩ mà Tristan khâm phục. Tuy tôi hoạt động trong lãnh vực văn nghệ rất lâu (từ năm 1976) nhưng chỉ là vui chơi chứ không xem là công việc nuôi sống mình. Nghĩ cũng buồn vì âm nhạc không được xem trọng tại đất nước ta và do đó không mang lại thu nhập tốt cho các nhạc sĩ giỏi và chân chính. Có lần nhạc sĩ Tuấn Khanh nói với tôi: người ta thì làm nghệ thuật để kiếm tiền còn anh với em thì... kiếm tiền để làm nghệ thuật.

Tất cả những kiến thức và kinh nghiệm mà tôi đã có là do tự học và tự làm. Tôi cũng không tốt nghiệp một trường nhạc nào. Có lẽ là tôi cũng mang máu văn nghệ của ba tôi chăng? Ba tôi là nhạc sĩ APNC Trần Văn Nhơn, cùng thế hệ với nhạc sĩ Thẩm Oánh, Dương Thiệu Tước, là tác giả của ca khúc Hà Nội 49, Ảo Ảnh Chiều Thu, Bên Hồ Gươm, Saigon Xa Hoa và là nhạc trưởng Ban Việt Nhạc-Đài Phát Thanh Hà Nội (1948-1952).

Tôi chỉ mong sao càng có nhiều nhạc sĩ chân chính, có trình độ chuyên môn cao để nền âm nhạc Việt Nam có thêm nhiều tác phẩm hay.

hợp âm thuận khi nghe cho ta cảm giác hài hòa êm thắm , thuận tai, ổn định mãn nguyện. hợp âm gồm những Quãng nhạc thuận và chỉ có 3 nốt nhạc là hợp âm trưởng và hợp âm thứ
hợp âm nghịch là hợp âm tăng và hợp âm giảm

Xin chao nghe sy Dac Tam. Nghe sy lam on cho em hoi khi dem hat bang guitar co nhung hop am minh choi ca 5 hoac 6 not cung luc nhu khi vay ngon. Vi du nhu hop am do truong co 5 not do mi sol do mi, hop am mi thu co sau not mi si mi sol si mi. Nghe sy cho em hoi cai do van la hoa am 4 be chu a? Mong nghe sy giai dap giup em. Xin chan thanh cam on nghe sy.

Nghe bạn Thắng hỏi như vậy mình toát cả mồ hôi luôn.

- Bạn Thắng chắc có lẽ chơi guitar để đánh những lúc "ăn nhậu" thì phải? và chắc cũng chơi không ra gì? Sách có câu 'không biết phải hỏi" nhưng hỏi phải đúng chổ! Có bao giờ bạn tìm đến một tiến sĩ về khoa học để hỏi 1+1= mấy không??? trường hợp này cũng vậy! Sở dĩ ns Đắc Tâm không trả lời bạn chắc cũng chính vì câu hỏi quá "khổ" của bạn!
- Khuyên bạn nên tìm về sách " nhạc lý căn bản" để học cho thạo! trước khi có những câu hỏi hóc búa như vậy!!?? Dù có 1.000 nốt E trong 1 hợp âm Em thì nó cũng chỉ đc tính là 1 thôi bạn ạ! Trong 1 hợp âm có thể có nhiều nốt quảng 8, nốt quảng 3, quảng 5 v.vvv chồng lên nhau!

Chào nghệ sỹ Đắc Tâm. Em có một thắc mắc muốn hỏi nghệ sỹ. Theo em biết thì trong hòa âm chỉ có 4 bè mà trong khi đó có những lúc có 5 hoặc 6 nốt nhạc vang lên cùng một lúc thành ra 5 bè, 6 bè. Em nghĩ hòa âm 4 bè thì chỉ có 4 nốt thôi. Vậy thì như thế có phải hòa âm 4 bè không ạ. Hay đó là một kiểu khác. Mong nghệ sỹ giải thích giúp em. Em xin chân thành cảm ơn nghệ sỹ.

À em cứ tưởng viết tiếng Việt không dấu nên không được trả lời chứ. Thành ra hỏi hai lần luôn. Đúng là em chơi ko ra gì thật. Nhưng em nghĩ là hòa âm 4 bè thì ko thể có nhiều hơn 4 bè được tức là ko nhiều hơn 4 nốt trong một hợp âm. Vậy mà trong mọi thể loại nhạc đều có cả một chồng âm có 5, 6 nốt chứ ko phải thể loại nhạc chơi lúc ăn nhậu mới có. Ví dụ như Flamenco chơi vẩy ngón rất nhiều. Em mong ai biết thì chỉ cho em với. Nếu câu hỏi của em ko đúng thì cũng chỉ cho em luôn. Cảm ơn tất cả mọi người.

Em tìm đọc bài tôi viết và trả lời về hòa âm 4 bè trong mục Kiến Thức Hòa Âm.

Em có đọc rồi nhưng ko hiểu điều em đang thắc mắc. Dù sao em cũng xin cảm ơn nghệ sỹ.

có sách hòa âm
http://exlurosg.net/?p=436