Chờ các bạn gửi bài tập hòa âm đến dài cổ ra! Thôi thì bây giờ ta cùng thực tập hòa âm một ca khúc của Ngô Thụy Miên: "Niệm Khúc Cuối". Tôi chọn bài này vì 2 lý do:

1. Có lẽ các bạn đều đã nghe bài này qua nhiều cách hòa âm khác nhau.

2. Bài này có nhịp 3/4, dễ thực tập làm hòa âm hơn (tuy nhiên các bạn có biết cách phối âm bài này thành nhịp 4/4? )

Cách tiến hành thực tập hòa âm bài này như sau:

- Trể lắm là đến hết ngày thứ Bảy 06/9/2008, các bạn ghi hợp âm cho riêng ca khúc trực tiếp vào hộp thoại (chưa có đoạn dạo đầu, đoạn gian tấu và đoạn kết). Thí dụ như sau:

D | Em | Bm | ... (muốn đánh dấu phân ô nhịp "|": các bạn nhấn Shift + \ )

- Sau khi đã nhất trí về hợp âm cho ca khúc, chúng ta sẽ cùng soạn hòa âm và giai điệu trong đoạn dạo đầu.

- Tiếp theo là đoạn gian tấu và...

- Đoạn kết

(Việc cùng nhau làm hòa âm cho một ca khúc nghe sao mà lạ quá! Nghệ thuật mang tính cá nhân khác với kỹ thuật mang tính đồng đội. Có bao giờ các bạn nghe một ca khúc được 2 nhạc sĩ phối hợp làm hòa âm? )

Sau cùng tôi nhận trách nhiệm chuyển bài phối của chúng ta thành âm thanh và thu âm ca sĩ hát để tặng các bạn làm kỷ niệm về việc học hòa âm qua Internet.

Các bạn nghĩ sao?

Đắc Tâm

Em gởi Nhạc Sĩ Đắc Tâm ,em soạn hợp âm bài ''Niệm khúc cuối '' để NS sữa và góp ý giúp em .Em xin cám ơn
|D |A |D |D |F#m|G |A |A |D | F#m |Bm | D |Gm |Gm7 |D |D hết lần1 | lần2: D| D |Bm | G | Gm | F#m |Bm |E7 |A |A | D | G |Gm | F#m | Bm | E7-A |D |D |D |F#m |G | A | D7 | G |F#m |Bm | Bb | Gm | Gm7 | D |

Em gởi Nhạc Sĩ Đắc Tâm ,em soạn hợp âm bài ''Niệm khúc cuối '' để NS sữa và góp ý giúp em .Em xin cám ơn
|D |A |D |D |F#m|G |Asus2 |A |D | F#m |Bm | G |Gm |Gm7 |D |D hết lần1 | lần2: D| D |Bm | G | Gm | F#m |Bm |E7 |Asus2 |A | D | G |Gm | F#m | Bm | E7-A |D |D |D |F#m |G | A | D7 | G |F#m |Bm | Bb | Gm | Gm7 | D |

Đính kèm là vài nhận xét của tôi về các hợp âm mà Nguyễn Sơn ghi cho bài Niệm Khúc Cuối. Qua đó, tôi hiểu là Nguyễn Sơn chưa hiểu cấu trúc một ca khúc và do đó chưa biết phân tích ca khúc.

Cấu trúc của Niệm Khúc Cuối như sau:

1. Phiên khúc 1 (gọi là đoạn A): từ "Dù cho mưa tôi xin đưa em..." cho đến "...dù sao đi nữa tôi cũng yêu em". Phiên khúc 1 này kết hoàn toàn (giai điệu kết ở chủ âm D).

Trong phiên khúc 1, có 2 đoạn nhỏ a và a':
- a là đoạn "Dù cho mưa tôi xin đưa em... có kéo qua đây", giai điệu đoạn này kết không hoàn toàn ở nốt bậc 5 (A)
- a' là đoạn từ "Dù có gió... tôi cũng yêu em" và là đoạn a được phát trỉển thêm ô nhịp và kết hoàn toàn (ở chủ âm D).

2. Phiên khúc 2 (cũng được gọi là A vì lặp lại nguyên vẹn phiên khúc 1): từ "Tựa vai nhau..." cho đến "...muốn nói yêu em".

3. Điệp khúc (gọi là B): từ "Xin cho tôi, tôi như cơn ngủ... một thời yêu thương", kết không hoàn toàn (ở bậc 5, nốt A)

4. rồi giai điệu quay trở lại điệp khúc - điệp khúc lặp lại từ "Cho tôi xin em như gối mộng... yêu thương vợ chồng", kết hoàn toàn ở chủ âm, nốt D (được gọi là B' vì khác B ở nốt kết).

5. Phiên khúc 2 được lặp lại nguyên vẹn (gọi là A).

Như vậy, Niệm Khúc Cuối có cấu trúc như sau:

A (a a') - A (a a') - B - B' - A

Chính vì chưa phân tích được cấu trúc nên Nguyễn Sơn đã ghi hợp âm khác nhau ở phiên khúc lặp lại và điệp khúc lặp lại.

Giờ thì Nguyễn Sơn đã hiểu chưa?

- Em đã hiểu ra rất nhiều rồi NS Đắc Tâm em cám ơn NS đã sữa sai cho em và em học hỏi được nhiều .
- Có một điều là em ko thể nào in được bản nhạc được để viết Hợp âm trên đó ,cho nên vừa nhìn bản nhạc trên mạng rồi lại mở sang trang trả lời để viết Hơp âm cho nên có sự nhầm lẫn lớn mong NS thông cảm .
-vậy em muốn NS giúp cho em có 1bài giảng cụ thể về vấn đề cấu trúc của một bản nhạc như : cách nhận biết chỗ nào là hết phiên khúc 1 - hết phiên khúc 2 - 3 vv ... hoặc phiên khúc lập lại - hoặc điệp khúc vv...... nói chung là cả một bản nhạc hòan chỉnh để em hiểu sâu hơn nữa để sau này phân tích và viết Hợp âm chuẩn hơn .
Em xin cám ơn NS Đắc Tâm .



Em : Nguyễn Sơn

Trên phần mềm encore 4.5 em có thể viết được giai điệu và Hợp âm .

phan mem nao ma chang co ha ban, encore, finale deu co.

- Vậy mình soạn trên encore và gởi lên diễn đàn này để cho NS Đắc Tâm và các bạn góp ý - sữa sai bằng cách nào ?
Cám ơn nhé .

Nguyễn Sơn có tải về file Kỹ Thuật Sáng Tác Ca Khúc post trên Diễn Đàn? Nếu đã tải về rồi thì có đọc và "ngâm cứu" cho nhuyễn nhừ chưa?

Chỉ mới nhận được phần ghi hợp âm của Sơn thôi, còn các bạn khác đâu rồi?

Mình vô mới vô Forum. Thấy chủ đề này của nhạc sĩ Đac Tâm rất hay và bổ ít nên cũng muốn tham gia. Rất tiếc vô trễ nên thời gian "nộp bài" qua lâu rồi. Mong nhạc sĩ Đác Tâm thông cảm, xem và góp ý dùm.

Còn đây là phần Hòa Âm của em:

Các bạn và Japsi tham khảo file ghi hợp âm của Đắc Tâm đính kèm và so sánh (bằng cách đánh đàn các hợp âm) với các hợp âm mà các bạn và Japsi đã ghi cho bài "Niệm Khúc Cuối" để hiểu về nét "lạ kỳ" của hợp âm theo vòng quảng 5.

Cháu cảm ơn những bài viết của bác Đắt Tâm, qua đó cháu học được rất nhiều . Cháu muốn hỏi 1 chút theo như cháu hiểu .
Theo bản nhạc, mình phối âm ở tông Rê trưởng D, nên mình dùng các hợp âm này để phối
D - Em - F#m - G - A /A7 - Bm - C#dim ( của tông D)
Bm - C#dim - D - Em - F#/F#7/F#m - G - A ( của tông Bm)

Nhưng cháu thấy nhạc sĩ có dùng cả D7,B7, E7, Gm để phối.
1. Vậy hợp âm 7 có thể dùng cho những hợp âm bậc nào nữa ngoài bậc V ?



2-Tại chữ "Mây" cháu thấy nhạc sĩ dùng B7, cháu hiểu được B7 có chứa nốt A là cao độ của "Mây", nhưng tại sao NS dùng B7 mà không dùng Bm7 vì Bm là hợp âm cơ bản của tông D
3-Tại sao dùng E7 cho chữ "Tố" mà không dùng Em - là hợp âm cơ bản trong tông D.
4-Tại sao dùng Gm cho chữ "Gió" mà không dùng G.


Tại khúc nhạc này NS cho từ G rồi chuyển sang Gm
tạo 1 nét chưng hửng rất hay ( theo cảm nhận của cháu ) nhưng
6- tại sao lại từ G chuyển sang Gm mà không giữ nguyên G . Vì cao độ của chữ "Mộng" có nốt B luyến lên D, trong khi hợp âm Gm không chứa nốt B mà chứa Bb.

Mong nhạc sĩ giải đáp, do cháu tự học qua sách vở và cây đàn guitar thôi, nên không có cơ bản, chỗ nào hỏi không đúng mong NS bỏ qua. Cháu cảm ơn.

Thấy bạn thắc mắc nên mình cũng mạo muội trả lời theo khả năng hiểu biết của mình. Cái nào còn thiếu NS Đắc Tâm bổ sung cho em.

1.Nếu bạn đã tìm hiểu về hoà âm thì hợp âm 7 có thể đặt bất cứ ở đâu sao cho hợp lý, VD: I7,II7...
2.Ở đây NS dùng B7 để hút về E7, E7-->A7.....
3.Dùng Gm mà không dùng G là cả 1 quá trình viết nhạc và đánh nhạc, cái đó quan trọng lổ tai của người nghe, bạn nghe có ' lặng người' ở đoạn đó ko?

Nhạc sĩ dùng Gm cũng được vì nó là hợp âm bậc IV hòa âm của Rê trưởng

Cảm ơn nxl, vậy mình đã hiểu là hợp âm 7 có thể đặt vào bất cứ bậc nào. Các hợp âm 9, sus cũng vậy à, khi nào thì mình nên dùng chúng , hay cứ phải đặt thử rồi đánh lên nghe ?
Mình biết B7 để hút về E7 theo luật quãng 5, nhưng sao không phải Bm7 , vì Bm là hợp âm cơ bản trong tông D ? Bm7 hút về E7 kém hơn à ?

Việc dùng Gm mà không phải G mình cũng vừa thấy 1 trương hợp tương tự trong 1 bản nhạc nước ngoài ? Hic , hòa âm khó thế .

G mới là hợp âm bậc IV của Rê trưởng chứ bạn

Chào tran.hoangphuong. Trước hết, bạn nên tập thói quen đọc/xem nhanh nhưng không bỏ sót chi tiết : bạn chilachoithoi cho biết là Gm là hợp âm bậc IV hòa âm của cung D. Kế đến là em còn phải nghiên cứu nhiều về nhạc lý căn bản trước khi "chạm tay" đến hòa âm.

Trong bản hòa âm của giai điệu (nên nhớ: không có giai điệu thì hòa âm hoàn toàn không có nghĩa!), các hợp âm di chuyển theo 3 nguyên tắc:

1. Vòng Quảng 5 (xuôi và ngược).
2. Các nốt trong hợp âm trước chuyển đến các nốt trong hợp âm sau nên liền bậc và trong giới hạn 1 cung.
3. Hợp âm đi sau nên có ít nhất một nốt của hợp âm trước.

Việc ứng dụng các hợp âm gọi là xa lạ trong cung nhạc, cần phải tuân theo nguyên tắc "hóa giải" (resolution) để không tạo hiệu quả chói/nghịch tai, và nguyên tắc hóa giải này là... 3 nguyên tắc kể trên!

Thí dụ: các hợp âm trong một giai điệu cung C được tiến hành như sau:

| C | Em | Am | F | Dm | Bb | G7 | C |

Hợp âm Bb là xa lạ trong cung C nhưng được chuẩn bị để xuất hiện bằng Dm: hợp âm Dm - là hợp âm chuẩn bị để chuyển sang hợp âm Bb vì hợp âm Bb giữ nguyên 2 nốt D và F của hợp âm Dm còn nốt A trong hợp âm Dm sẽ lên 1/2 cung để thành Bb trong hợp âm Bb. Nhưng sau đó nốt Bb phải được hóa giải lên thêm 1/2 cung để thành nốt B trong hợp âm G7.
Bạn có thấy nốt A trong hợp âm Dm di chuyển 1/2 cung lên (gọi là di chuyển chromatic) để thành Bb (trong hợp âm Bb) và di chuyển tiếp 1/2 cung lên nữa để thành B (trong hợp âm G7)? => Nguyên tắc thứ 2 nêu trên.

Còn các nốt còn lại trong hợp âm Bb: D và F cũng là 2 nốt trong hợp âm G7 => Nguyên tắc thứ 3 nêu trên.

và đồng thời nốt D trong hợp âm Bb sẽ di chuyển theo vòng quảng 5 đến nốt G trong hợp âm G7 => Nguyên tắc thứ 1 nêu trên.

Trước khi quyết định bước qua ngưởng cửa để vào thế giới HÒA ÂM, bạn tran.hoangphuong phải thuộc lòng các nốt của tất cả các hợp âm nếu không, bạn sẽ ngày càng bị rối tung lên, cái rối tung mà dân "võ thuật kiếm hiệp" gọi là "tẩu hỏa nhập ma" .

Cảm ơn nhạc sĩ đã giải thích căn kẽ .
Cháu không biểt cụm từ bậc IV hòa âm , tưởng là "bậc IV" để hòa âm ,
thấy bác gạch chân nên cháu tra google thì thấy trong Wiki cũng có khái niệm này

http://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%82m_giai_...%C3%B2a_%C3%A2m

Vậy là Gm dùng để về Hợp âm bậc I ( ở đây là D), xem lại bản nhạc thấy quả là vậy. Cháu sẽ ngồi ngâm cứu kĩ lại nhạc lý cơ bản và các bài viết trong diễn đàn . Sau đó thử hòa âm bài hát nhờ nhạc sĩ sửa giúp .

Nhưng cháu vẫn có câu hỏi là khi nào ta dùng các hợp âm 5,7, 9 , Sus, v.v... Chắc nó mang lại 1 cái chất gì cho bài hát hoăc bài chuyển soạn cho độc tấu chứ ? Những người chơi nhạc classic , jazz, pop,rock, blue.. họ hòa âm khác nhau thế nào ? Không biết cháu hỏi có đúng không, tại cháu chỉ biết nhạc ở trình độ guitar sinh viên , học hòa âm để tự điền hợp âm cho vài bài hát hát cùng bạn bè .

Bạn tran.hoangphuong nên xem và tải về bài Fly Me To The Moon trong mục Kiến Thức Hòa Âm-Phân Tích Hợp Âm Nghịch Trong "Fly Me To The Moon" để nghiên cứu thật cặn kẻ bài giải thích của tôi. Tuy dài dòng và khá là "lộn xộn" nếu bạn chưa thuộc nốt của các hợp âm nhưng rất đơn giản nếu bạn "ngộ" ra.

Phải hiểu là nếu chúng ta dùng các hợp âm nghịch Tây Phương mà tôi gọi tắt là "hợp âm số" (vì có các con số đi kèm hợp âm ) để hòa âm nhạc đúng nghĩa Việt Nam thì chắc chắn như đinh đóng cột là bài nhạc này sẽ lai mùi made in USA. Đừng nên sử dụng "hợp âm số" vào bài nhạc mà giai điệu không có các dấu hóa bất thường!

Theo tôi nghiên cứu và hiểu qua các bài nhạc jazz, blues của Mỹ thì việc sử dụng "hợp âm số" là do chủ ý của nhạc sĩ làm hòa âm. Nếu các nốt trong nhịp có thể hòa âm thuận thì cớ gì phải dùng "hợp âm số"? Mà nếu có chủ ý sử dụng thì cũng có phương pháp và nguyên tắc chứ không như cách hiểu của nhiều người tự nhận là có máu chơi nhạc jazz là... cứ bỏ hợp âm số lung tung vào là "ra ngay" ! Điều này tôi nghe kể lại chứ chưa được cơ hội tranh luận với những "tổ sư bồ đề" này về nhạc jazz và blues.

Nếu muốn sử dụng "hợp âm số", bạn tran.hoangphuong có thể tải bài nhạc đính kèm mà tôi soạn hòa âm đoạn phiên khúc đầu làm thí dụ và "ngâm cứu" xem sao . Đệm guitar bài này "lơ lửng" và "tưng tửng" jazz feeling và phải xếp ngón hợp âm cho đúng thì mới "ra" được.

Đây là file nhạc mp3 bài Niệm Khúc Cuối (nhại jazz) theo hợp âm mà tôi đã đặt trong mục trước.

Theo thí dụ Niệm Khúc Cuối (nhại jazz) thì cách đặt hợp âm số tuân theo nguyên tắc sau:

- Hợp âm số được sử dụng khi nốt giai điệu trong nhịp không phải là các nốt trong hợp âm thuận mà người làm hòa âm muốn đặt cho nên để hòa âm được các nốt này thì phải thêm "số" cho hợp âm.

- Hợp âm số tuy nghe nghịch tai khi hòa âm cho giai điệu nhưng vì được tiến hành theo vòng quảng 5, tiến hành liền bậc nên các nốt nghịch trong hợp âm đều được giải về nốt liền kề (lên xuống tối đa 1 cung) và nốt giải này là nốt thuận trong hợp âm theo sau:

Nốt C# trong Dmaj7 giải về nốt D trong G6
Nốt E trong G6 giải về E trong A11
Nốt G và D trong A11 giải về G và E trong Em7
vân vân và vân vân...

Đính kèm là file văn bản giải thích tiến hành hợp âm số trong Niệm Khúc Cuối.

Chú Tâm ơi ! con nghe bài Niệm khúc cuối .mp3 đặt HÂ số (nghịch ) sao không thỏa mãn được ,cảm nhận theo nhạc tình khúc của Việt nam mình thì chẳng có ý nghĩa gì cả .Con nhận xét vậy có đúng ko chú ,Chú góp ý cho Con .

Tại vì... con chưa biết nghe Jazz

Nói chơi cho vui chứ nhạc VN đâu có phải là nhạc Mỹ.

Thưa chú ,vậy khi đặt HÂ nghịch (số ) phải nên thận trọng phải ko chú .