Bài này được viết thêm theo yêu cầu của Nguyen Son và có lẽ cũng là yêu cầu của các bạn quan tâm đến hòa âm.

Hòa âm 4 bè được soạn cho 4 giọng hát:

+ Bè 1: soprano (giọng nữ cao)/tenor (giọng nam cao)
+ Bè 2: alto (giọng nữ thấp)
+ Bè 3: baritone (giọng nam trung)
+ Bè 4: bass (giọng nam thấp/trầm)

Tuy nhiên, các bạn đừng bị bó buộc là phải tìm đúng chất giọng cho từng bè như "lý thuyết" nêu trên. Chủ yếu là các bạn tìm được giọng hát phù hợp với âm vực của từng bè - nam hay nữ cũng được.

Ngôn ngữ Việt Nam có dấu và đó là khó khăn trong việc soạn tốt bè đối âm, vì để có đối âm tốt thì bè thấp thường được tiến hành ngược chiều với bè cao và nếu, thí dụ - bè cao hát chữ CÓ lúc đi lên thì bè thấp khi tiến hành ngược chiều - đi xuống sẽ hát chữ CÓ thành CÒ!

Tôi sử dụng lại phần 1 của bài "Bay Đi Cánh Chim Biển" để soạn hòa âm 4 bè cho các bạn tham khảo có đính kèm bài nhạc mp3 minh họa bằng 4 nhạc cụ để các bạn nghe (đúng ra phải là giọng người hát mới "phê").

1. Nguyên Tắc 1: 4 bè phải bám theo hợp âm đã ghi cho từng ô nhịp, nhất là phải về đúng nốt trong hợp âm ở ngay phách 1 của ô nhịp.

2. Nguyên Tắc 2: nên soạn bè trầm ngược chiều với giai điệu, hoặc có tiết tấu khác chen lót cho 3 bè trên.

3. Nguyên Tắc 3: đầu tiên là soạn bè trầm trước đi chung với giai điệu. 2 bè còn lại được soạn lót sau cho đầy hợp âm.

4. Nguyên Tắc 4: thông thường giọng bè cao nhất sẽ đảm nhiệm phần giai điệu của ca khúc, nhưng nếu bè này hát phần bè cao nghe đẹp, tại sao không đảo lại cho giọng bè 1 này hát bè và giọng bè 2 hát giai điệu?

Theo tôi, soạn 4 bè chỉ có 4 nguyên tắc trên. Việc quan trọng nhất là soạn hợp âm cho hay, còn lại là sự tưởng tượng, thêu dệt tiết điệu/tiết tấu cho 3 bè (trừ bè giai điệu chánh) của người soạn hòa âm.

Các bạn tải về các files đính kèm để tham khảo

(Bai tap 4 be.jpg/3 trang - phải tải đủ 3 trang)
Click to view attachment
Click to view attachment
Click to view attachment

Click to view attachment
Click to view attachment

Click to view attachment

-giọng : soprano (giọng nữ cao)/tenor (giọng nam cao) là gia điệu chính rùi em ko có hỏi nhiều .
-còn lại : Bè 2: alto (giọng nữ thấp) - Bè 3: baritone (giọng nam trung) - Bè 4: bass (giọng nam thấp/trầm) thì cho phép soạn để viết từ nốt nào đến nốt nào ? Em nhờ nhạc sĩ giúp đỡ .Cám ơn NS Đắc Tâm .

Các bạn tải về file đính kèm để biết âm vực các giọng hát: soprano, alto, tenor, baritone và bass.

Thưa nhạc sĩ Đắc Tâm ! Em mới sử dụng sonar 7 cho nên chưa mạnh dạng khai tác hết chức năng trong phần mềm này .cho em hỏi từng bước : trong track audio1 em thấy có volume ,pan ,FX thì em biết rùi .
Còn lại : trim -none -master -Effect Send1 -POST(có ô vuông ) và mấy chức năng còn lại trong track audio đó dùng để làm gì và cách sử dụng nó như thế nào có hiệu quả khi ta mix các track waver (audio )này .Mong Nhạc Sĩ gipú đỡ .Em xin cam ơn .

Cho em hỏi chút nữa : Nhạc sĩ giúp em biết rõ hơn trong tác phẩm âm nhạc thì nốt nào là nốt thêu ,nốt lướt và các nốt khác trong và ngoài hợp âm .vì cái này em chưa nắm vững lắm mong Nhạc sĩ cho em kiến thức này để hiểu sâu hơn .Cám ơn nhạc Sĩ .

Những nốt không thuộc hợp âm là những nốt thêu, lướt, hoa mỹ hoặc có thể diễn dịch là các nốt thêu, lướt, hoa mỹ là nốt ngoài hợp âm.

Em biết vậy .Nhạc Sĩ giải thích và minh hoạ cho em 1 bài nhạc cụ thể về nốt thêu ,lướt ,hoa mỹ vv....nhá .Em cám ơn

Nguyễn Sơn tải file đính kèm để xem thí dụ về nốt hoa mỹ...

EM hiểu được nhiều hơn rùi .Cám ơn Nhạc Sĩ .Bây giờ Em muốn gửi bài nhạc viết trên trang giấy và em có soạn đặt Hợp âm Như Bạn Huy đã gởi cho nhạc Sĩ để sữa bài đó ,nhưng em ko biết làm cách nào .hình như tạo đường .Link....gì đó để mở ra xem .Nhạc Sĩ chỉ giúp em với vì trình độ lên next còn có hạn .

Thưa nhạc sĩ Đắc Tâm ! Em mới sử dụng sonar 7 cho nên chưa mạnh dạng khai tác hết chức năng trong phần mềm này .cho em hỏi từng bước : trong track audio1 em thấy có volume ,pan ,FX thì em biết rùi .
Còn lại : trim -none -master -Effect Send1 -POST(có ô vuông ) và mấy chức năng còn lại trong track audio đó dùng để làm gì và cách sử dụng nó như thế nào có hiệu quả khi ta mix các track waver (audio )này .Mong Nhạc Sĩ gipú đỡ .Em xin cam ơn .

Gửi qua e-mail cho tôi: dactam@gmail.com để tôi góp ý và post lên Diễn Đàn cho các bạn tham khảo.

Những điều Nguyễn Sơn hỏi đều là những điều căn bản của một phần mềm soạn nhạc. Để giải thích thì phải viết rất nhiều vì nếu viết cô đọng thì tôi cứ bị hỏi thêm hoài! Nguyễn Sơn phải tìm hiểu căn bản về âm thanh (acoustics), về cấu trúc của mixer (còn được gọi là console nếu có từ 8 channels trở lên) và về phần mềm Sonar. Đối với Sonar, không có gì hay hơn là cứ thử trực tiếp những tiện ích, những nút kéo/gạt/bấm để xem âm thanh sẽ ra như thế nào.

Tuy nhiên, tôi cũng xin giải thích sơ qua như sau:

- Trim: cần kéo ngang để tăng cường hoặc giảm bớt âm lượng của track wave (chứ không phải waver như Nguyễn Sơn đã viết, sai lỗi chính tả Anh Văn đó!). Các phần mêm soạn nhạc khác (Nuendo) thì gọi là Gain.

Chắc chắn là Nguyễn Sơn sẽ lại thắc mắc, đã có Volume rồi thì tại sao lại có thêm Trim (Gain) để làm gì? Vì có những thiết bị phát âm thanh không đủ công suất để thu âm khi sử dụng Volume nên cần phải tăng cường thêm bằng Trim (Gain) để tín hiệu âm thanh được tăng lớn thêm để mà có thể thu âm được (như đàn guitar điện hoặc dynamic microphone chẳng hạn).

- none: là cổng vào của âm thanh (input, có thấy chữ I ở bên trái không?). Vì cổng vào chưa được xác định nên có chữ "none" (nghĩa là "không có")

- master: là cổng ra chánh của âm thanh (output, có thấy chữ O ở bên trái không?). Có những thiết bị nối kết audio (audio interface) có nhiều cổng để âm thanh ra, trong đó sẽ có một cặp cổng được ghi là Main Outs (L/R: trái/phải).

- effects send 1: đã có effects send 1 thì sẽ có effects send 2, 3, 4, 5... nếu ta muốn có thêm. Với effects send, tín hiệu audio gốc sẽ được gửi đến effects (tiện ích tạo hiệu quả âm thanh) lấy hiệu quả âm thanh để được trộn chung với tín hiệu audio gốc.

- Post: hiệu quả âm thanh (effects hoặc là FX) có thể được trộn với tín hiệu audio gốc trước cần volume (PRE) hoặc sau cần volume (POST) của track audio. Nếu là PRE, dù ta có giảm tắt volume của track audio thì hiệu quả âm thanh của track này vẫn phát ra bình thường (vì tín hiệu audio qua effects rồi mới đến volume). Nếu là POST thì khi track audio được giảm âm lượng, hiệu quả âm thanh của track này cũng được giảm theo.

Mấy bài em soạn hợp âm trên ''giấy chép nhạc ''chứ ko phải trên encore 4.5.3 ,cho nên em làm sao gửi được qua Mail NS Đắc tâm hè .có cách nào khác NS chỉ giúp em với .

Chưa có bao giờ buồn như hôm nay! Nguyễn Sơn không phải là người tự mình tìm ra giải pháp cho mình khi bị kẹt! Cứ trông chờ vào người khác. Lại càng không phải là người dám đối đầu với khó khăn, vậy thì làm sao là người sáng tạo được?

Mang các tờ tổng phổ đó đi scan, save thành file jpeg với kích cở mỗi trang dưới 300 KB rồi đính kèm vào e-mail để gửi cho tôi.

Chưa có bao giờ buồn như hôm nay!!!

cam on Nhac Si Dac Tam rat nhieu

thưa NS !Cho em hỏi cách sử dụng VST trong Sonar 7 .Em đã có 2 track audio gồm track Drum kick và track
guitar Bass .trong cửa sổ FX em vào Audio FX và đến Cakewalk nhưng em ko biết chọn lựa VST nào để mix 2 track trên và cách dùng các thông số nào để mix .Mong Ns chỉ giúp em .

Chưa đi đã chạy! Em tải về các bài viết của tôi về xử lý âm thanh trên vi tính đã được đăng trong mục Kỹ Thuật Mix Âm Thanh.

em đã đọc các bài xử lý trên vi tính nhưng em chưa thấy các thông số cụ thể cho các track audio .Mong NS chỉ rõ hơn .

Tôi không hiểu ý em muốn hỏi gì qua câu "các thông số cụ thể cho các track audio"?

Em cho biết là đã đọc tài liệu xử lý âm thanh trên vi tính nhưng em vẫn chưa hiểu âm thanh stereo là gì, chưa hiểu được âm thanh 3D (3 chiều), vẫn chưa hiểu được các tiện ích chánh để tạo âm thanh 3D, vẫn chưa hiểu được tính năng của các FX plugins chánh trong việc tạo ra âm thanh 3D.

Hãy đọc kỹ lại từng bài một và thực hành ứng dụng các FX plugins hiện có trong SONAR để nghe được hiệu quả qua cách điều chỉnh từng nút trong FX.

Kỹ thuật mix không có chuẩn để rập khuôn, chỉ có hướng dẫn để làm theo cảm nhận về âm thanh của người mix.

Chú Tâm !Con chưa biết viết các bè phụ cho giai điệu chánh của cac khúc . Con rất muốn học sâu về phần hòa âm 4 bè để soạn bè cho ca khúc có được ko Chú .Trước tiên con phải học theo 4 nguyên tắc trên và 4 âm vực cho 4 loại giọng phải ko Chú .Mong Chú chỉ bảo cho con về phương pháp học từng bước .con cám ơn Chú .

Học thuộc lòng các nốt của hợp âm đi rồi tức khắc sẽ biết soạn bè.

Thưa Chú ! Con có thể gởi bài do con soạn các bè cho Chú xem và sữa - sửa bài được không à !

Thật là vui khi con không đăng nhập được ,Chú Tâm đã cho con '' mật khẩu '' mới .hi hi ... Tên con vẫn giữ nguyên .Con sẽ nhớ mãi và không bao giờ quên .Con cám ơn Chú .

Chú cho con hỏi hòa thanh 4 bè với đối âm có khác không chú.

Có phải hòa thanh 4 bè giống như cách nối tiếp hòa thanh cho các bè, còn đối âm là nối tiếp các bè theo kiểu giai điệu phải ko chú (các nốt của 3 bè trên đi quãng 2 và 3 phải nghịch hưởng với nốt bè trầm)

Con chưa hiểu đối âm và hòa thanh 4 bè có gì khác và giống.
Mình có thể viết hòa thanh 4 bè cho phần phối khí của mình được ko chú?

Kỹ thuật ĐỐI ÂM cũng như HÒA THANH 4 BÈ nằm trong kỹ thuật HÒA ÂM. Hòa thanh 4 bè chỉ là hòa âm cho giọng hát mà người soạn thường phải sử dụng kỹ thuật đối âm. Nếu không có đối âm thì bản hòa thanh 4 bè này nghe chán chết.

Soạn hòa âm nhạc cụ, nếu không biết kỹ thuật đối âm thì cũng sẽ chán ghê gớm vì nền hòa âm chỉ chạy rập khuôn theo giai điệu.

Một cách để hiểu đơn giản về kỹ thuật đối âm trong hòa âm là: soạn hòa âm cho một giai điệu sao cho phần hòa âm này nghe như nhiều giai điệu đệm lót cho giai điệu chính.

zboy nghe bản mp3 đính kèm do Simon & Garfunkel dựng kết hợp 2 ca khúc khác nhau lại thành một với đối âm rất hay Scarborugh Fair/Canticle. Bọn trẻ tụi con chắc chưa bao giờ hiểu âm nhạc như thế này!

Lời của 2 bài đây:

Are you going to Scarborough Fair?
Parsley, sage, rosemary and thyme
Remember me the one who lives there
She once was a true love of mine

Tell her to make me a cambric shirt
(On the side of a hill in the deep forest green)
Parsley, sage, rosemary and thyme
(Tracing a sparrow on snow-crested ground)
Without no seams nor needlework
(Blankets and bedclothes a child of the mountains)
Then she'll be a true love of mine
(Sleeps unaware of the clarion call)

Tell her to find me an acre of land
(On the side of a hill, a sprinkling of leaves)
Parsley, sage, rosemary, and thyme
(Washed is the ground with so many tears)
Between the salt water and the sea strand
(A soldier cleans and polishes a gun)
Then she'll be a true love of mine

Tell her to reap it in a sickle of leather
(War bellows, blazing in scarlet battalions)
Parsley, sage, rosemary and thyme
(Generals order their soldiers to kill)
And to gather it all in a bunch of heather
(And to fight for a cause they've long ago forgotten)
Then she'll be a true love of mine

Are you going to Scarborough Fair?
Parsley, sage, rosemary and thyme
Remember me the one who lives there
She once was a true love of mine

Đúng như chú Tâm nói hòa thanh 4 bè ko nghe chán chết, mà nghe bài BAY ĐI CÁNH CHIM BIỂN mới thấy sự khác biệt.
Con sẽ cố gắng trau dồi tiếp tục về phần đối âm cũng như hòa âm
Mà con vẫn con mơ hồ chỗ phối khí và hòa âm. Hòa âm đã hòa âm cho các nhạc cụ, vậy phối khí giữ vai trò gì, có phải là tiếng trống và những tiếng leng keng để tạo nên tiết điệu cho bài hát phải ko chú?

zboy không hiểu tiếng Việt rồi!

- Hòa âm: chỉ gồm các giòng nốt nhạc.

- Phối khí: là phân các giòng nốt nhạc này cho từng nhạc cụ. Nếu không biết phối khí (tức là không biết tính năng nhạc cụ) thì có thể phân một giòng nhạc, thay vì cho kèn thì lại phân cho violin!

Ah tức là Hòa âm là mình soạn hợp âm và cho chúng đi theo ý mình (đúng nguyên tắc và theo cảm xúc của mình, còn phối khí chỉ là định cho các giòng đó một nhạc cụ nào đó phải ko chú.


Ah vậy con hiểu rồi. Vậy mà đó giờ con cứ tưởng hòa âm là chỉ soạn hợp âm chính cho bài hát còn phối khí mới là viết các bè bằng nhạc cụ khác.

Phối khí cũng giống như: Bè 1 phải đi với nhạc cụ nào phù hợp thì chon, ko được chọn nhạc cụ của bè 2 hay bè 3 hay bè trầm mà để vào. Phải ko chú?

Trong hòa âm 4 bè cho 4 giọng hát . Đầu tiên phải có giai điệu chính tiếp là soạn tiến trình các HA theo vòng q4 ,5 và cuối cùng là viết 3 bè còn lại trên giai điệu chính đó . Trong tài liệu của nhạc viện em thấy họ soạn các HÂ (T - S -D ) và cứ lập lại nhiều lần rồi tiếp đến mới soạn các bè còn lại như : HA : I - IV -V thì lập lại nốt gốc (1) ; II -III - VI thì lập lại nốt 1 hoặc nốt 3 ; HÂ VII : để nguyên vị và đảo 2 và lập lại nốt 3 .Anh Tâm có thể giải thích rõ hơn để nhận định lại chuẩn xác hơn .

1. Nhạc viện dạy hòa âm rất căn bản, sử dụng hợp âm chánh ở các bậc I, IV và V. Trong khi đó, trên thực tế, hòa âm phong phú hơn do sử dụng tất cả hợp âm ở các bậc kể cả các hợp âm nghịch và xa lạ không có trong âm giai chủ.

2. Hòa âm 4 bè như em nói là hòa âm nốt theo nốt hay hòa âm hoa mỹ?

Tôi không có học nhạc viện mà tôi học hòa âm theo sách dạy hòa âm tiếng Pháp và tiếng Anh và theo các bài phối và nghe cách phối âm phối khí qua audio CD của các ban nhạc trẻ của Mỹ (The Beatles, Carpenters, Bread, BeeGees, Simon & Garfunkel... và rất nhiều ca sĩ và ban nhạc khác).

Âm nhạc là phải được nghe chứ không phải chỉ nhìn trên giấy. Ngay cả các soạn nhạc gia nổi tiếng như Beethoven chẳng hạn, đã rất bức xúc khi không còn nghe được diễn tấu các tác phẩm của ông lúc ông bị điếc dù ông đọc và nghe được cả bản tổng phổ tác phẩm nhạc ở trong đầu!

Và như vậy, theo tôi, nhạc hay là nhạc có giai điệu đẹp + hòa âm đẹp + phối khí đẹp (chứ không phải đúng luật sáng tác và hòa âm) + giọng hát diễn cảm (chứ không phải giọng hát chuẩn cao độ và kỹ thuật thanh nhạc).

Và... cái đẹp lại tùy thuộc vào cảm nhận riêng của mỗi người. Cho nên không bao giờ có cái đẹp tuyệt đối và ngay trong cuộc sống, cũng không có điều gì là tuyệt đối cả.

Đừng bắt chước như vẹt những điều mà nhạc viện dạy. Nên hiểu là nhạc viện chỉ dạy những điều rất căn bản về âm nhạc mà thôi, phần còn lại là sáng tạo. Rất nhiều người tốt nghiệp nhạc viện mà vẫn không soạn được một tác phẩm hay nào hết.

Em rất tâm đắc với những gì mà Thầy Đắc Tâm hướng dẫn chỉ báo cũng như rầy mắng chúng ta. cảm ơn Thầy Đắc Tâm đã cho đem đến cho mọi người nhiều kiến thức bổ ích mà có thể chúng ta phải mất khá nhiều thời gian để tìm hiểu cũng như thực hành nó.