Thời kỳ Baroque chiếm một vị trí quan trọng trong lịch sử thế giới. Galileo, Kepler và Newton tìm ra những lý thuyết mới để giải thích về vũ trụ. Trong âm nhạc, hội họa, kiến trúc và thời trang, những hoa văn trang trí cầu kỳ hoa mỹ trở thành thời thượng. Cả phụ nữ và đàn ông đều đội tóc giả và mặc trang phục viền đăngten.
Trong suốt thời kỳ Baroque, các nhạc sĩ tiếp tục phục vụ cho nhà thờ và tầng lớp giàu có. Giới tăng lữ và quý tộc thuê mướn nhạc sĩ dưới hình thức bảo trợ. Người bảo trợ trả thù lao cho nhạc sĩ theo từng tác phẩm, và có quyền yêu cầu anh ta viết loại nhạc mà họ thích. Điều này làm giới hạn quyền tự do sáng tạo của nhạc sĩ.
Những nhà soạn nhạc nổi tiếng trong thời kỳ Baroque gồm Johann Sebastian Bach, George Frederic Handel, Johann Pachelbel, Georg Phillip Telemann, Henry Purcell và Antonio Vivaldi.
Đặc điểm âm nhạc thời kỳ Baroque
Hình thức và thể loại: các vũ khúc rất phổ biến trong thời kỳ này. Ngoài ra còn có prelude, fugue, suite (tổ khúc), toccata và variation (biến tấu). Nhịp đôi và nhịp ba thường được sử dụng.
Hòa âm: 2 hoặc nhiều giai điệu được trình tấu cùng lúc, tạo thành một kết cấu âm nhạc gọi là đối âm. Hòa âm thường xuyên biến hóa. Điệu tính chủ yếu dựa trên trưởng và thứ.
Đàn phím: Chủ yếu là đàn clavichord, harpsichord, và organ.
Tiết tấu: Nhấn vào phách mạnh, nhịp lấy đà, và thường xuyên thay đổi. Nốt móc đơn, móc kép và chùm ba thường được sử dụng.
Phong cách: Dấu chia câu và ký hiệu diễn cảm không được sử dụng. Những câu nhạc nhanh thường được đàn liền tiếng (legato), những câu chậm hơn được đàn không liền tiếng (nonlegato). Dùng rất nhiều nốt hoa mỹ.
Đàn harpsichord
J.S.Bach
Đàn viola
G.F. Handel
Các xu hướng của nhạc Baroque
Các nhạc sĩ như Johann Sebastian Bach đã tạo ra một xu hướng mới cho nhạc Baroque bằng các bản nhạc phức điệu, gồm nhiều bè kết hợp và nối tiếp nhau. Những giai điệu này thường có các nốt láy rền (trill) và láy nhanh. Hợp âm dùng để đệm cho 1 hoặc nhiều bè được sử dụng nhiều. Ngoài ra, các nhạc sĩ bắt đầu dùng các ký hiệu diễn tả cường độ và tốc độ trong bản nhạc. Biểu diễn ứng tác (improvisation) cũng rất phổ biến, ngay cả trong nhạc nhà thờ. Sau cùng, các nhạc sĩ bắt đầu dùng âm nhạc để thể hiện những cảm xúc vui, buồn, giận dữ.
Thanh nhạc
Thời kỳ Baroque chứng kiến sự ra đời của thể loại nhạc kịch (opera). Một vở opera có sự kết hợp của âm nhạc, diễn xuất, cảnh trí, phục trang và đạo cụ. Các diễn viên hát theo kịch bản. Một số vở opera có tính chất chính kịch (opera seria), một số vở mang sắc thái hài hước (opera buffa). Vở opera đầu tiên là Orfeo của nhạc sĩ Claudio Monteverdi.
Tương tự opera là thể loại cantata. Giống như opera, cantata gồm những bài hát (aria) và những đoạn hát nói (recitative) xen kẽ nhau. Tuy nhiên, trong cantata không có diễn xuất sân khấu.
Khí nhạc
Trong thời kỳ Baroque, khí nhạc trở thành quan trọng không kém thanh nhạc. Đây là giai đoạn nở rộ của các tác phẩm viết cho kèn flute, oboe, bassoon, trombone, trumpet, horn, viết cho đàn harpsichord và organ. Ống tiêu không còn phổ biến, đàn viol được thay thế bằng violin, viola và cello. Trống định âm (timpani) là nhạc cụ gõ duy nhất dùng trong các opera chính kịch.
Hầu hết các tác phẩm khí nhạc đều gồm vài đoạn hoặc vài chương có tính chất tương phản nhau. Concerto là một thể loại tiêu biểu. Concerto phát triển vào nửa cuối thế kỷ 17, do công lao của các nhạc sĩ người Ý như Torelli, Alessandro Scarlatti và Corelli. Chỉ trong vòng 25 năm, rất nhiều nhạc sĩ ở các nước khác đã thành công với thể loại concerto. Một trong những concerto nổi tiếng nhất là bản “Bốn mùa” của Antonio Vivaldi.
Concerto được trình diễn bởi một người hoặc một nhóm nhạc công độc tấu. Concerto cho một nhóm trình diễn gọi là concerto grosso. Concerto grosso được viết cho một nhóm nghệ sĩ độc tấu cùng với dàn nhạc, thường gồm 3 chương (nhanh - chậm – nhanh).
Các nhạc sĩ tiêu biểu cho thời kỳ Baroque:
Johann Sebastian Bach (1685-1750)
Dietrich Buxtehude
Arcangelo Corelli (1653-1713)
Francois Couperin (1668-1733)
Girolamo Frescobaldi
George Frideric Handel (1685-1759)
Elizabeth-Claude Jacquet de la Guerre (1659-1729)
Jean-Baptiste Lully
Claudio Monteverdi (1567-1643)
Jacopo Peri
Georg Phillip Telemann
Henry Purcell (1659-1695)
Jean-Philippe Rameau (1683-1764)
Alessandro Scarlatti
Heinrich Schutz (1585-1672)
Antonio Vivaldi (1678-1741)
Điểm đáng chú ý trong 2 thời kì này là phụ nữ không được hát công khai vì thế để có giọng soprano, mezzo-soprano, hay alto người ta phải đào tạo những cậu bé từ thời khoảng 6 7 tuổi sau đó hoạn chúng để giọng chúng không bị thay đổi.
Tầng lớp ca sĩ này gọi là castrato. Họ thường là người giàu có và được nhiều phụ nữ theo đuổi (không có cái đó mà lại vẫn có phụ nữ thay đuổi mới lạ).
(trích)